فطرت، به مثابه دال دینی
31 بازدید
محل نشر: قبسات » تابستان 1384 - شماره 36 » (18 صفحه - از 5 تا 22)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
فطرت، به مثابه دالّ دینی* علی‌اکبر رشاد** چکیده فطرت (بالمعنی الاخص) که عبارت است از خلقت خاص و سرشت ازلی آدمی, منشأ پاره‌ای شناخت‌ها و گرایش‌های متعالی است؛ دین نیز فطرت نمون است‎‎‎‎‎‏‎‎‎‎‎‎‏‏‏‎‎‎‏‏‏‎‏‎‏‎‏‎؛و فطرت غیر از عقل وشهود است؛ فطرت, دست‌کم دارای سه‌کاربرد در زمینه دین‌پژوهی است : 1.کشف پاره‌ای از گزاره‌ها و آموزه‌های دینی، 2.کمک به کاربرد دیگر مدارک دینی معتبر، درکشف و فهم معارف دین, 3.ارزشیابی و آسیب‌شناسی معرفت دینی. مؤلف پس از پیشنهاد ساختار جامع تحقیق نهایی برای اثبات نظریة خویش, در این مقاله سعی کرده است ضمن اثبات فطرتمندی انسان و فطرت‌نمونی دین و تبیین تمایز عقل و فطرت, فهرستی جامع از کارکرد‌های عام و خاص فطرت در دین پژوهی ارائه کند. واژگان‌کلیدی: فطرت، فطرتمندی انسان, فطرت نمونی دین، دال دینی, معرفت دینی, فهم‌ دین، معرفت دینی، حجیت ومدرکیت، آسیب‌‌شناسی معرفت دینی، روش‌شناسی کاربرد فطرت در کشف دین. _______________________________ * این مقاله، در دومین کنگرة جهانی صدرالمتألهین شیرازی، که در خرداد ماه سال یکهزار وسیصد‌و‌هشتاد‌ و دو در تهران برگزار شد، ارائه گردیده است. 1. دال را به حجت درونی مانند عقل و فطرت، اطلاق می‌کنم. 2.گزارة دینی را به قضایای اخباری (در قلمرو حکمت نظری دین) و آموزة دینی را به قضایای انشائی( در قلمرو حکمت عملی دین) اطلاق می‌کنم. 3.معرفت‌دینی عبارت‌است از «محصَّل کاوش موجه برای کشف و فهم دین» نسبت معرفت دینی به‌دین، همان نسبت علم به معلوم بالذات است، معرفت این‌جا به معنای مفعول به‌کار رفته است؛ معرفت دینی غیر از معرفت دین و اعم از معرفت صائب و غیر صائب است.
آدرس اینترنتی