موانع نواندیشی در حوزه دین پژوهی
30 بازدید
محل نشر: مشکو‌ة » تابستان 1383 - شماره 83 » (9 صفحه - از 4 تا 12)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
موانع نواندیشی در حوزه دین‏پژوهی(1) تحلیل وضعیت کنونی علوم دین موضوع بحث من «موانع نواندیشی دینی» و به تعبیر دیگر، عوامل رکود علوم دینی است، اما پیش از ورود به بحث اصلی، وضعیت کنونی علوم دینی را به اختصار تحلیل می‏کنم. در پاره‏ای از رشته‏ها و دانشهای دینی مانند فلسفه و کلام، قرنهاست به شدت دچار رکود و رکون هستیم و جز تکرار هزارباره میراث پدران معنویمان هیچ از ما سر نمی‏زند، ولی اخیرا در حوزه مباحث بینشی در معرض یک تحول جدی قرار گرفته‏ایم. کلام ما بعد از خواجه نصیرالدین طوسی یک دوران رکود طولانی را پشت سر گذاشته است، کما اینکه پس از ملاصدرا تحرک و تحول چشمگیری در فلسفه اسلامی به چشم نمی‏خورد، ولی با ظهور علامه طباطبایی تحول در فلسفه ما آغاز شد و اصلاحات و ابداعاتی در ساختار، رویکرد و مباحث فلسفی رخ داد که من از آن به «مکتب نوصدرایی» تعبیر می‏کنم و با ظهور استاد شهید مطهری هم در حوزه علم کلام تحولی خاص آغاز شد که از آن نیز می‏توان به کلام نوشیعی ایرانی یاد کرد؛ کلام جامع‏نگر معطوف به حیات اجتماعی. استاد طرح تازه‏ای را در زمینه این دانش درانداخت. هر چند استاد فیلسوف بود؛ اما اندیشه‏های فلسفی را در خدمت عقاید دینی به کار گرفت و در حقیقت او یک «متکلم ـ فیلسوف» اجتماعی بود و این جامعیت و مختصات به او امکان تأسیس کلامی را با همین ویژگیها داد؛ و این حقیقت را می‏توان با اندک ______________________________ 1 ـ این مطلب، حاصل سخنرانی جناب آقای رشاد در جمع محققان بیناد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی است که در تاریخ 17/4/83 ایراد گردیده است.
آدرس اینترنتی